رونق تولید ملی | جمعه، ۹ اسفند ۱۳۹۸

کتاب کشکول - نمایش محتوای تولیدات ویژه

 

 

کتاب کشکول

ادبيات فارسي بستر اصلي شکل گيري متون تاريخ ايران بوده است و تلاش براي شناسايي داده هاي تاريخي از لابه لاي متون ادبي يکي از روش هاي دستيابي به گوشه هايي از تاريخ ايران است که شايد در متون تاريخي کمتر اثري از آنها مي توان يافت.

کشکول شيخ بهايي يکي از همين متون ادبي بوده که داده هاي تاريخي قابل توجهي دارد و با توجه به عدم دسترسي به برخي منابع شيخ در تدوين کشکول، محتويات آن داراي اهميت مي باشد.همچنين از بين مباحث مختلفي که شيخ در اين اثر آورده است مي توان به مضامين اخلاقي بسياري پي برد.

کشکول در پنج دفتر تدوين شده و شامل پندهاي اخلاقي،اجتماعي و... مي باشد که به وسيله حکايت،تفسير،قرآن ،اشعار و... از نويسندگان معروف و بعضاً ناشناس ذکر شده است.

پس از شيخ بهايي نويسندگان ديگري از طرز فکر شيخ پيروي نموده و آثاري به نام کشکول البته با کلمه اضافي در دست تهيه قرار داده اند ولي بايد گفت که هيچ کدام به ارزش کشکول شيخ نمي رسند چرا که اين کتاب از همه گونه فنوني برخوردار است که شيخ خود درآنها استاد بوده و از آنجا که حداکثر مطالب متنوع آن به زبان عربي گرد آمده به پارسي ترجمه شده است ولي بسياري از قصائد عربي کتاب با توجه به اين که ترجمه فارسي لطف و زيبايي آنها را گرفته ترجمه نشده است.

چون کشکول يکي از معروفترين آثار شيخ بهايي بوده،مکرر به چاپ رسيده است و از مولف کتاب خلاصه الاثر نقل شده کتاب کشکول را شيخ در مصر تاليف نموده است ممکن است آغاز تاليف آن در مصر بوده ولي در آنجا به اتمام نرسانيده است.

در هر حال اين کتاب نامدارترين اثر شيخ بهايي بوده که مجموعه گرانسنگي از علوم و معارف مختلف و آينه معلومات و مشرب بهايي محسوب مي شود.

بهاءالدین محمد بن حسین عاملی معروف به شیخ بهائی (زادهٔ ۸ اسفند ۹۲۵ خورشیدی در بعلبک، درگذشتهٔ ۸ شهریور ۱۰۰۰ خورشیدی در اصفهان) حکیم، فقیه، عارف، منجم، ریاضیدان، شاعر، ادیب، مورخ و دانشمند نامدار قرن دهم و یازدهم هجری؛ که در دانش‌های فلسفه، منطق، هیئت و ریاضیات تبحر داشت.

در حدود ۹۵ کتاب و رساله از او در سیاست، حدیث، ریاضی، اخلاق، نجوم، عرفان، فقه، مهندسی و هنر و فیزیک بر جای مانده است.

به پاس خدمات وی به علم ستاره‌شناسی، یونسکو سال ۲۰۰۹ را به نام او سال «نجوم و شیخ بهایی» نامگذاری کرد.

این کتاب بصورت جُنگی آزاد، شامل شعرها و نثرهای مورد علاقه بهایی است که برخی از خود وی و برخی نیز گردآوری او از دیوان‌ها و کتاب‌های مورد علاقه‌اش بوده‌اند.

این مطالب اغلب بی‌هیچ نظم خاصی به دنبال هم آمده‌اند.

لیکن بیش از سایر تالیفات وی خواننده را به ضمیر فکری بهایی نزدیک می‌کند.